Trầm cảm và buồn đau quá mức có các triệu chứng tương tự nhau nhưng đây là 2 trạng thái hoàn toàn riêng biệt với những cảm giác khác nhau. Với người trầm cảm, không được chẩn đoán và điều trị thích hợp có thể giết chết họ. Còn trải qua đau buồn do những mất mát trong cuộc sống vẫn được xem là điều phổ biến và vẫn có thể chữa lành được. Có kiến thức phân biệt trầm cảm và buồn đau sẽ giúp bạn tìm được sự hỗ trợ thích hợp.

Nguyên nhân đau buồn quá mức

  • Cái chết bất ngờ của người thân
  • Có mối quan hệ gần gũi với người đã khuất
  • Cô đơn, thiếu sự chia sẻ từ người thân, bạn bè
  • Tiền sử bị trầm cảm hoặc các rối loạn tâm thần khác
  • Từng có quá khứ đau thương ở thuở nhỏ như bị lạm dụng hoặc bị bỏ rơi
  • Thiếu khả năng phục hồi hoặc khó chấp nhận các thay đổi của cuộc sống
  • Các vấn đề căng thẳng khác trong cuộc sống
Source: The Recovery Village – Translated by Wiki FCarePlus

Phân biệt trầm cảm và buồn đau quá mức

Bài liên quan: Bài kiểm tra mức độ trầm cảm: Liệu tôi có trầm cảm không?

Điểm tương đồng

Đau buồn quá mức có một số triệu chứng giống với các triệu chứng rối loạn trầm cảm chủ yếu (MDD), bao gồm:

  • Cảm thấy buồn mãnh liệt
  • Mất ngủ
  • Biếng ăn
  • Sút cân

Nỗi buồn bình thường (normal grief) cũng có thể phát triển thành đau buồn quá mức (complicated grief) không thể tan biến theo thời gian và có thể trông giống như trầm cảm. Trong trường hợp cực đoan, một người có đau buồn quá mức có thể thực hiện các hành vi tự hủy hoại, chìm vào những suy nghĩ tiêu cực, hoặc cố gắng tự tử.

Điểm khác biệt

Đau buồn có xu hướng giảm theo thời gian và thường xảy ra do những suy nghĩ về nguyên nhân đau buồn bị kích hoạt. Người đau buồn có thể cảm thấy tương đối tốt hơn trong một số tình huống như khi bạn bè và gia đình bên cạnh an ủi. Bên cạnh đó, các yếu tố kích thích như sinh nhật của người thân quá cố hoặc đi dự đám cưới sau khi vừa ly hôn có thể khiến người ta xúc động.

Trầm cảm có xu hướng dai dẳng hớn và chiếm lấy cảm xúc của người mắc phải.

Đau buồn quá mức

  • Nỗi buồn mãnh liệt
  • Dễ tức giận
  • Hay cáu gắt
  • Khó chấp nhận bất cứ điều gì gây ra đau buồn
  • Tập trung quá mức vào nỗi buồn hoặc hoàn toàn tránh né nỗi buồn

Rối loạn trầm cảm chủ yếu (MDD)

  • Cảm giác tội lỗi không liên quan đến đau buồn
  • Luôn cảm thấy mình vô dụng
  • Nói chậm chạp, hay do dự và bối rối
  • Cảm thấy khó khăn và hay đình trệ khi thực hiện các hoạt động hàng ngày
  • Suy nghĩ tự tử
  • Ảo giác và ảo tưởng

Source: The Recovery Village – Translated by Wiki FCarePlus

Những vấn đề về sức khỏe khi đau buồn quá mức

Đau buồn thường gây ra một số vấn đề về sức khỏe như:

1. Vấn đề tiêu hóa

Nguyên nhân thường do sự gián đoạn thói quen ăn uống thường ngày của chúng ta. Người bị đau buồn thường gặp các vấn đề tạm thời với hệ thống tiêu hóa như táo bón, tiêu chảy, đau dạ dày, “cảm giác rỗng” trong dạ dày, buồn nôn hoặc cảm thấy buồn nôn.

2. Ảnh hưởng khả năng lái xe

Cầm vô lăng hay lái xe máy đòi hỏi sự tập trung cao độ mọi lúc. Nhưng những người vật lộn với nỗi đau dù ít dù nhiều có thể bị suy giảm các kỹ năng này. Các vấn đề bao gồm:

  • Mất tập trung
  • Phản ứng chậm hơn đối với các tình huống trên đường
  • Gặp phải các cảm xúc bất ngờ khi lái xe, chẳng hạn như khóc nức nở gây cản trở khả năng lái xe

3. Mất năng lượng

Đau buồn gây tổn hại cho cơ thể của chúng ta vì nhiều lý do, bao gồm thói quen ăn uống kém và giấc ngủ bị rối loạn. Những người mắc kẹt trong nỗi đau thường cảm thấy cạn kiệt năng lượng, cảm giác mệt mỏi hoặc yếu cơ.

4. Đổ bệnh

Nỗi đau buồn có thể làm giảm hoặc ức chế hệ miễn dịch khiến bạn dễ bị cảm lạnh hoặc mắc bệnh cúm. Những người đang mắc bệnh mãn tính có thể trở bệnh nặng hơn.

5. Luôn cảm giác lo lắng

Cảm giác lo lắng thường biểu hiện ở những hành vi như gõ ngón tay, bồn chồn, không thể ngồi yên một chỗ, đổ mồ hôi tay, hoặc luôn cảm thấy bứt rứt.

6. Đau đớn và khó chịu

Cơ thể của chúng ta thực sự kỳ diệu. Vậy nên, dù có nhiều tiến bộ trong khoa học và y học, chúng ta vẫn không hiểu đầy đủ về “cỗ máy con người”. Tuy nhiên, chúng ta biết rằng bộ não của chúng ta có thể kích hoạt các phản ứng vật lý thực sự đối với những điều thực tế hoặc tưởng tượng mà chúng ta cảm nhận được, chẳng hạn như cảm giác đau đớn cơ thể khi đau buồn.

Sự đau buồn có thể gây ra cảm giác đau đớn hoặc khó chịu thực sự trong cơ thể như:

  • Đau đầu hoặc đau nửa đầu
  • Đau tim
  • Nặng ở chân tay,
  • Đau ở cổ, lưng, khớp xương hoặc đau cơ bắp nói chung

Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy những người đã có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao có thể tăng nguy cơ đau tim khi phải trải qua đau buồn quá mức.

7. Rối loạn giấc ngủ

7.1. Ngủ quá ít

Khó ngủ vào ban đêm hoặc mất ngủ hoàn toàn khiến những người đang buồn đau khó có thể phục hồi. Việc thiếu ngủ này có thể ảnh hưởng đến vẻ ngoài như tạo bọng mắt hoặc quầng thâm mắt. Ngoài ra, việc thiếu ngủ do đau buồn thường ảnh hưởng đến sự phối hợp thể chất gây giảm chức năng nhận thức, phản ứng của não bộ, và huyết áp.

7.2. Ngủ quá nhiều

Giấc ngủ thường là “nơi nương tựa” cho người ta tạm thời thoát khỏi nỗi đau. Mặc dù giấc ngủ là một chức năng thiết yếu hàng ngày của con người, nhưng ngủ quá nhiều giờ một lần hoặc ngủ suốt cả ngày có thể làm hao mòn năng lượng và khiến bạn cảm thấy bị “đơ”.

8. Thay đổi cân nặng

8.1. Tăng cân

Tăng cân khi đau buồn có thể do một số nguyên nhân:

  • Không tập thể dục
  • Xao lãng đền vấn đề thể chất và chăm sóc cá nhân
  • Ăn quá nhiều
  • Ăn ngoài thường xuyên hơn dẫn tới tiêu thụ thực phẩm kém lành mạnh (chẳng hạn như đồ ăn vặt hoặc thức ăn nhanh)

8.2. Sút cân

Nhiều người thường không thèm ăn uống khi đau buồn hoặc chỉ ăn rất ít vào những thời điểm bất thường. Ngoài ra, sút cân có thể là do người ta cảm thấy thiếu năng lượng để nấu một bữa ăn cho mình.

Cách đối mặt với vấn đề về sức khỏe khi đau buồn quá mức

Thật không may, không có phương pháp nào để loại bỏ các vấn đề về thể chất khi bạn quá tổn thương sau những mất mát. Tuy nhiên, hầu hết các vấn đề sức khỏe kể trên sẽ giảm bớt theo thời gian.

Nếu bất kỳ tác động thể chất nào bạn gặp phải khi đau buồn mà không giảm bớt theo thời gian hoặc không thể chịu đựng được, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được điều trị tâm lý. Đặc biệt là trường hợp về các vấn đề về tiêu hóa, bệnh hoặc cúm, hoặc tình trạng các bệnh mãn tính trở nên tồi tệ hơn.

Ngoài ra, cách quan trọng nhất bạn có thể tự giúp mình trong khi đau buồn là chăm sóc bản thân và nhu cầu cơ thể của bạn. Nhiều tác động xấu đến sức khỏe liệt kê ở trên phát sinh từ việc không lắng nghe cơ thể của chúng ta và bỏ quên các thói quen lành mạnh. Dưới đây là một số cách quan trọng để tự chăm sóc mình.

Uống đủ nước: Uống nhiều nước trong suốt cả ngày và tránh tiêu thụ quá nhiều bia rượu (đồ uống có cồn hoạt động như một chất lợi tiểu và có thể làm mất nước cơ thể của bạn).

Tập thể dục: Nếu bạn thường xuyên tập thể dục trước khi đau buồn thì hãy cố gắng tiếp tục giữ thói quen đó. Nếu bạn có lối sống ít vận động, hãy cân nhắc tìm thời gian để tập thể dục mỗi ngày, chẳng hạn như dắt chó đi dạo, đạp xe hoặc cùng đi dạo với bạn bè. Ngay cả việc tập thể dục hàng ngày vừa phải cũng có thể giúp bạn ngủ ngon hơn, giúp giảm căng cơ hoặc khó chịu. Thường xuyên vận động có thể nâng cao thể chất lẫn tinh thần của bạn.

Ăn uống điều độ: Như đã lưu ý ở trên, người đau buồn thường cảm thấy khó nuốt trôi ngay cả khi họ đói bụng. Vào những thời điểm như thế này, hãy cân nhắc việc ăn nhiều bữa nhỏ hơn trong ngày. Ngoài ra, thực phẩm bạn nạp vào nên bổ dưỡng, tốt cho sức khỏe thay vì chọn thức ăn nhanh. Nếu bạn thiếu thời gian hoặc năng lượng để nấu nướng, bạn nên nhờ vả một người thân đến thăm chợ giúp bạn.

Nghỉ ngơi: Đau buồn thường làm rối loạn giấc ngủ bình thường của chúng ta. Vì vậy, việc nghỉ ngơi hợp lý là rất quan trọng. Ở bất kỳ mức độ nào có thể, hãy cố gắng phát triển thói quen và lịch trình đi ngủ đều đặn. Tránh tiếp xúc những thứ phiền nhiễu giấc ngủ, chẳng hạn như ánh sáng xanh từ TV, iPad, hoặc điện thoại di động; và giữ cho phòng ngủ của bạn tối. Ngoài ra, bạn nên cố gắng tránh đồ uống chứa caffein trong ít nhất ba giờ trước khi đi ngủ.

Lời nhắn từ Wiki FCarePlus

Nếu bạn đang không phân biệt được bản thân đang trải qua đau buồn hay trầm cảm, bạn nên gặp bác sĩ tâm lý để được chẩn đoán. Nếu các triệu chứng của bạn liên quan đến đau buồn bình thường do mất mát, nỗi đau của bạn có thể sẽ được cải thiện kịp thời. Đau buồn là cơ chế hoạt động bình thường của cơ thể khi chúng ta trải qua khó khăn và đau thương. Thời gian sẽ làm nhòa nỗi đau của bạn. Hãy ghi nhớ chăm sóc sức khỏe bản thân thật tốt các bạn nhé. Chúc các bạn sớm vượt qua!

Đăng ký nhận thông tin mới nhất qua Email

       

Ngân Trần

The only way to pursue happiness is becoming a better version of ourselves.