Favipiravir và nghiên cứu của Fujifilm

Dựa trên một hợp chất được phát hiện vào năm 1998, thuốc kháng virus favipiravir đã và đang được sử dụng ở Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhà sản xuất của nó là một công ty con của Fujifilm.

Cuối tháng 2, ban giám đốc điều hành tại trụ sở Tokyo của Fujifilm cùng với một 100 nhân viên nhận một nhiệm vụ chưa từng có trong lịch sử dài 86 năm: Bộ trưởng Y tế Nhật Bản, ông Katsunobu Kato, đã giao cho công ty trang thiết bị y tế & máy ảnh này trọng trách hỗ trợ cuộc chiến chống COVID-19. Vào thời điểm đó, chỉ có khoảng 130 người trong cả nước bị nhiễm bệnh; nhưng, việc bùng nổ một đại dịch đã ở trong tầm mắt.

Với sự bùng phát nhanh chóng của virus nhưng chưa có vắc-xin điều trị, ông Kato hy vọng sẽ sớm tìm thấy một loại thuốc hiện có có thể điều trị số lượng bệnh nhân sắp sửa bùng nổ. Loại thuốc có tiềm năng là một loại thuốc chống cúm có tên Avigan (tên thương mại của favipiravir) trước đây đã được công ty con Fujifilm Toyama Chemical nghiên cứu.

Những tuần sau đó, nhóm Fujifilm đã làm việc tại nhiều văn phòng và nhà máy khác nhau để lên kế hoạch dự phòng tăng cường sản xuất thuốc, đưa ra lời khuyên các nhà nghiên cứu lâm sàng trên khắp Nhật Bản, và đưa thuốc đến các bệnh viện đã được chính phủ phê duyệt sử dụng Avigan làm biện pháp khẩn cấp điều trị cho hàng chục bệnh nhân COVID-19. Ngày 28 tháng 3, Thủ tướng Shinzo Abe đã tuyên bố với các phóng viên rằng chính phủ của ông đã bắt đầu quy trình chính thức để chỉ định Avigan là biện pháp điều trị tiêu chuẩn của Nhật Bản đối với Covid-19.

Các thử nghiệm lâm sàng là một bước quan trọng trong quy trình. Một trong số những thử nghiệm sẽ kết thúc vào cuối tháng Sáu. Mặc dù chưa có bất kỳ dữ liệu chi tiết nào xác nhận hiệu quả của Avigan khi điều trị Covid-19, nhưng vẫn còn nhiều lý do để ta hy vọng vào điều đó. Vào ngày 17 tháng 3, ông Zhang Xinmin, một quan chức của Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, tuyên bố rằng favipiravir, phiên bản chung của Avigan, đã được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị bệnh nhân Covid-19 tại các bệnh viện ở Vũ Hán và Thâm Quyến.

Ông Zhang phát biểu về favipiravir là “rất an toàn và hiệu quả rõ rệt” đối với bệnh nhân Covid-19. Khi dữ liệu và phương pháp luận đằng sau tuyên bố của ông Zhang chưa được công bố, ông đã công bố một số kết luận mà các bác sĩ rút ra: Tại một bệnh viện ở Thâm Quyến, bệnh nhân Covid-19 được điều trị bằng favipiravir đã xét nghiệm âm tính với virus trung bình bốn ngày. Trong một nghiên cứu khác được thực hiện ở Vũ Hán, bệnh nhân dùng thuốc đã khỏi sốt sớm hơn gần hai ngày so với những người không dùng thuốc.

Favipiravir và cách thức hoạt động

Những kết quả sơ bộ trong hiện tại khá trùng hợp với cách thức hoạt động của favipiravir. Hầu hết các phương pháp điều trị cúm khác là làm ức chế sự lây lan của virus qua các tế bào bằng cách ngăn chặn enzyme neuraminidase. Favipiravir không hoạt động như vậy, favipiravir hoạt động bằng cách ức chế sự sao chép của các gen virus trong các tế bào bị nhiễm bệnh làm giảm khả năng lây lan của virus từ tế bào này sang tế bào khác.

Thực tế, những bệnh nhân dùng thuốc khi tải lượng virus thấp hoặc trung bình có thể giúp bệnh không trầm trọng hơn. Một số bằng chứng cho thấy favipiravir có thể đạt được những tác động tương tự ở những virus khác ngoài cúm. Thủ tướng Abe dường như rất tin vào điều này. Vào ngày 28 tháng 3, ông tuyên bố rằng Nhật Bản sẽ bắt đầu thúc đẩy sản xuất cũng như tiến hành nghiên cứu lâm sàng và sẵn sàng hợp tác với những quốc gia muốn tham gia cùng Nhật Bản. Thực tế, nhiều quốc gia đã bày tỏ sự quan tâm đến loại thuốc chữa COVID-19 này.

Mặc dù ông Abe không nói ra tên của những nước này, một trong số quốc gia quan tâm hợp tác với Nhật Bản trong việc nghiên cứu thuốc rất có thể là Hoa Kỳ. Theo một báo cáo gần đây trên Politico, Fujifilm đã thảo luận với FDA và Bộ Y tế & Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ về khả năng thử nghiệm Avigan ở Mỹ và họ đang tìm kiếm nguồn tài trợ nghiên cứu từ chính phủ Hoa Kỳ. Sau khi ông Abe nói chuyện với Tổng thống Trump qua điện thoại về Avigan, báo cáo cho biết Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng đã bắt đầu gây áp lực buộc chính phủ chấp nhận việc tài trợ nghiên cứu Avigan cho Nhật Bản và yêu cầu FDA cho phép sử dụng Avigan trong trường hợp khẩn cấp.

Favipiravir từng điều trị thành công dịch Ebola

Vào năm 2014, phương pháp điều trị khẩn cấp bằng favipiravir đã được triển khai như ở Tây Phi, nơi dịch Ebola từng giết chết hàng ngàn người. Với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, các bác sĩ đã cung cấp thuốc cho nhiều bệnh nhân mắc Ebola với điều kiện họ KHÔNG MANG THAI, vì favipiravir có thể gây dị tật bẩm sinh nghiêm trọng.

Một nghiên cứu liên quan đến việc sử dụng favipiravir ở Guinea cho thấy: Khi dùng cho bệnh nhân có tải lượng virus thấp đến trung bình, favipiravir đã giảm một nửa tỷ lệ tử vong do Ebola, từ 30% xuống 15%. Bây giờ, sau 5 năm, chính phủ Nhật Bản hy vọng favipiravir sẽ có lợi ích tương tự khi áp dụng với COVID-19. Tính đến ngày 3 tháng 4, đã có 61 trường hợp tử vong do COVID-19 trong số 2.617 người có kết quả dương tính với virus ở Nhật Bản.

Những nghiên cứu thuốc khác bên cạnh favipiravir

Favipiravir không phải là loại thuốc duy nhất được đưa ra để điều trị Covid-19. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y học New England vào tháng 3 cho thấy thuốc HIV Kaletra không mang lại kết quả khi áp dụng cho bệnh nhân Covid-19 ở Vũ Hán trong khoảng thời gian 14 ngày. Remdesivir, một loại thuốc chống virus thử nghiệm được phát triển bởi ông trùm công nghệ sinh học Gilead, là chủ đề của hai nghiên cứu lâm sàng ở Trung Quốc đã mang lại kết quả khả quan vào cuối tháng Tư. Trong khi đó, một thử nghiệm lâm sàng hiện đang được tiến hành ở Ý, Tây Ban Nha, Đức, Pháp và các nơi khác để kiểm tra hiệu quả của Kevzara, một phương pháp điều trị viêm khớp dạng thấp đang được cho là có thể làm dịu phản ứng miễn dịch quá mức có thể làm hỏng mô phổi một số bệnh nhân COVID-19.

Đăng ký nhận thông tin mới nhất qua Email

       

Ngân Trần

The only way to pursue happiness is becoming a better version of ourselves.