Stress ảnh hưởng đến sức khỏe

Dường như mọi người ai  cũng đều phải trải qua căng thẳng ở một mức độ nào đó. Tuy nhiên, cách phản ứng với căng thẳng khác nhau sẽ tạo ra sự ảnh hưởng đối với sức khỏe khác nhau. Vì vậy, nắm rõ những hiểu biết về stress là một điều quan trọng để bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần của bạn.

1. Các loại stress

Stress có thể được định nghĩa là bất kỳ loại thay đổi nào gây ra căng thẳng về thể chất, cảm xúc hoặc tâm lý. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại căng thẳng đều có hại và tiêu cực. Dưới đây là các loại căng thẳng khác nhau:

  • Eustress – Căng thẳng tích cực: Đây là một loại căng thẳng tích cực có thể giúp bạn tràn đầy năng lượng liên quan đến sự gia tăng của hormone adrenaline hưng phấn và kích thích, chẳng hạn như khi bạn đang chơi tàu lượn siêu tốc hoặc chạy đua với deadline.
  • Acute stress – Căng thẳng cấp tính: Đây là loại căng thẳng ngắn hạn có thể mang đến sự tích cực hoặc có thể khiến bạn mệt mỏi hơn. Đây là loại căng thẳng mà chúng ta thường gặp nhất trong cuộc sống hàng ngày khi phải đối mặt với thử thách hoặc sự kiện như lúc đi xin việc hay làm cô dâu ở lễ cưới.
  • Episodic acute stress – Căng thẳng cấp tính theo giai đoạn: Loại căng thẳng này xuất phát từ những lo lắng nhỏ nhặt trong cuộc sống khiến cảm xúc tiêu cực thường xuyên xuất hiện.
  • Chronic stress – Căng thẳng mãn tính: Đây là loại căng thẳng dường như không bao giờ có điểm dừng và không thể giải thích được. Lý do của loại căng thẳng này có thể bắt nguồn từ một cuộc hôn nhân đổ vỡ hoặc một công việc cực kỳ vất vả. Căng thẳng mãn tính cũng có thể xuất phát từ những trải nghiệm đau thương và tổn thương thời thơ ấu.
Source: Google

2. Cơ thể bạn phản ứng như thế nào khi gặp stress?

Căng thẳng có thể kích hoạt phản ứng của cơ thể tương tự cơ chế khi bạn đang phải đối mặt với mối đe dọa hoặc nguy hiểm. Đây được gọi là phản ứng “Chiến-hay-Chạy” (Fight-or-Flight Response).

Illustration by Joshua Seong – Translated by Wiki FCarePlus

Trong phản ứng này, một số hormone như adrenaline và cortisol được giải phóng làm tăng nhịp tim, làm chậm quá trình tiêu hóa, chuyển lưu lượng máu đến các nhóm cơ chính và thay đổi các chức năng thần kinh tự chủ khác, giúp cơ thể tràn đầy năng lượng và sức mạnh. 

Ban đầu, ý nghĩa tên gọi cho phản ứng này là khả năng cho phép con người chiến đấu hoặc chạy trốn khi gặp nguy hiểm. Ngày nay, phản ứng này được kích hoạt trong những tình huống không thể chiến đấu hoặc chạy trốn như khi tham gia giao thông hoặc trong một ngày làm việc căng thẳng.

Khi mối đe dọa qua đi, các hệ thống trở lại chức năng bình thường thông qua phản ứng thư giãn. Nhưng trong trường hợp căng thẳng mãn tính, các phản ứng thư giãn không xảy ra thường xuyên khiến cơ thể luôn ở trạng thái “chiến-hay-chạy” liên tục gây ra thiệt hại cho cơ thể.

Căng thẳng cũng có thể dẫn đến một số thói quen không lành mạnh có tác động tiêu cực đến sức khỏe của bạn. Ví dụ, nhiều người đối mặt với căng thẳng bằng cách ăn quá nhiều hoặc hút thuốc. Những thói quen không lành mạnh này làm hỏng cơ thể và tạo ra những vấn đề lớn lâu dài.

3. Stress ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn như thế nào?

Mối liên hệ giữa tâm trí và cơ thể thể hiện rất rõ ràng khi sự căng thẳng tác động đến cuộc sống của bạn. Cảm thấy căng thẳng về mối quan hệ xung quanh, tiền bạc, hoặc hoàn cảnh sống có thể gây ra các vấn đề sức khỏe thể chất. Điều ngược lại cũng đúng. Các vấn đề về sức khỏe cũng có thể dẫn đến stress. Huyết áp cao hay tiểu đường cũng sẽ ảnh hưởng đến mức độ căng thẳng và sức khỏe tinh thần của bạn. Khi não của bạn trải qua mức độ căng thẳng cao, cơ thể bạn sẽ phản ứng tương ứng.

Căng thẳng cấp tính nghiêm trọng, như trải qua thiên tai hoặc rơi vào tình trạng tranh chấp cãi nhau có thể gây ra các cơn đau tim, rối loạn nhịp tim và thậm chí là đột tử. Tuy nhiên, điều này thường chỉ xảy ra ở những người đã bị bệnh tim. Căng thẳng mãn tính cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bạn. Nếu bạn gặp căng thẳng mãn tính, hệ thống thần kinh tự chủ của bạn sẽ hoạt động quá mức có khả năng làm tổn thương cơ thể của bạn.

Illustration by Brianna Gilmartin – Translated by Wiki FCarePlus

Các triệu chứng căng thẳng mãn tính đầu tiên tương đối nhẹ bao gồm đau đầu mãn tính và hay bị cảm lạnh. Tuy nhiên, căng thẳng mãn tính thường xuyên có thể dẫn đến sự phát triển các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác bao gồm:

  • Bệnh tiểu đường
  • Rụng tóc
  • Bệnh tim
  • Cường giáp
  • Béo phì
  • Rối loạn chức năng tình dục
  • Bệnh răng và nướu
  • Lở loét da

Căng thẳng cũng ảnh hưởng đến cảm xúc của chúng ta. Một số căng thẳng có thể tạo ra cảm giác lo lắng hoặc thất vọng nhẹ, còn căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến kiệt sức, rối loạn lo âu và thậm chí trầm cảm.

Bài liên quan: Sầu riêng giúp giảm bớt trầm cảm và cải thiện giấc ngủ

4. Học cách kiểm soát stress

Căng thẳng là chuyện không thể tránh khỏi, nhưng bạn vẫn có khả năng kiểm soát căng thẳng. Nếu không sớm nhận ra ảnh hưởng tiêu cực của stress, bạn có thể phải trả giá đắt cho sức khỏe và khiến cơ thể kiệt sức. Vậy nên, học cách tránh để căng thẳng tác động lên cuộc sống là một điều hết sức cần thiết. Wiki FCarePlus xin đưa ra cái nhìn tổng quan về những bài học kiểm soát stress:

Nhận biết dấu hiệu kiệt sức

Cường độ căng thẳng cao có thể khiến bạn có nguy cơ bị kiệt sức lớn. Sự kiệt sức có thể khiến bạn cảm thấy vô cùng mệt mỏi và thờ ơ với công việc của mình. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể ngăn ngừa và giải quyết sự kiệt sức nếu bạn sớm nhận ra các triệu chứng.

Stress ảnh hưởng đến cân nặng như thế nào

Stress có thể tác động đến cân nặng theo nhiều cách khác nhau. Đôi khi, stress khiến bạn rất thèm ăn. Vào những thời điểm khác, stress có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và hormone khiến bạn khó có thể kiểm soát cân nặng dù bạn có thay đổi chế độ ăn uống.

Tập thể dục giảm stress như thế nào

Hoạt động thể chất có tác động lớn đến não và cơ thể của bạn. Dù là thái cực quyền hay chỉ đơn giản là chạy bộ đều giúp bạn giảm căng thẳng và cải thiện nhiều triệu chứng liên quan đến bệnh tâm thần.

Xây dựng thói quen tự chăm sóc bản thân

Kết hợp các hoạt động tự chăm sóc bản thân trong cuộc sống hàng ngày là điều cần thiết để kiểm soát căng thẳng bao gồm học cách chăm sóc tâm trí, cơ thể và tinh thần và khám phá những điều mang lại hạnh phúc trong cuộc sống.

Duy trì chánh niệm trong đời sống hàng ngày

Chánh niệm (mindfulness) là sự ý thức, chú tâm từng giây từng phút đến những gì đang xảy ra quanh ta và trong ta. Chánh niệm không phải là điều bạn có thể luyện tập trong 10 phút mỗi ngày. Chánh niệm có thể được coi là một cách sống. Khám phá và duy trì chánh niệm trong đời sống hàng ngày để giúp bạn bớt căng thẳng và cảm thấy bình an.

Đăng ký nhận thông tin mới nhất qua Email

       

Ngân Trần

The only way to pursue happiness is becoming a better version of ourselves.