Đối với bạn, sự hiểu biết về máu và nhóm máu có thực sự quan trọng? Đa số người dân Việt Nam chưa quan tâm đến nhóm máu và không biết đến nhóm máu của mình? Và những người quan tâm, chăm sóc sức khỏe theo đúng nhóm máu của mình là con số rất thấp. Hầu hết mọi người hay dùng từ “cơ địa” để nói về thể trạng của một người. Tuy nhiên các vấn đề đó đều có thể giải thích rất rõ dàng dựa trên các cơ sở khoa học, và nhóm máu đóng vai trò rất lớn trong các vấn đề về sức khỏe của chúng ta. Vậy để hiểu rõ hơn về máu và các nhóm máu hãy cùng chúng tôi đến với các câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất?

1. Tại sao máu có màu đỏ?

Máu màu đỏ là việc ai cũng biết, tuy nhiên tại sao máu màu đỏ chắc hẳn không phải ai cũng có thể nhớ được lý do. Sở dĩ máu người có màu đỏ do có protein hemoglobin. Đây là một protein có chứa một hợp chất màu đỏ được gọi là heme. Nó rất quan trọng trong việc vận chuyển oxy trong dòng máu bên trong cơ thể. Heme chứa một nguyên tử sắt liên kết với oxy, và chính phân tử này đã vận chuyển oxy từ phổi của bạn đến các bộ phận khác trong cơ thể.

2. Cơ thể con người có bao nhiêu nhóm máu?

Có 4 nhóm máu chính (các loại máu) – A, B, AB và O. Nhóm máu của bạn được xác định bởi các gen bạn thừa hưởng từ cha mẹ của bạn.

Mỗi nhóm có thể là RhD dương tính hoặc RhD âm tính, có nghĩa là tổng cộng có 8 nhóm máu.

3. Máu sinh ra từ đâu?

Các tế bào hồng cầu được hình thành trong tủy xương màu đỏ của xương. Tế bào gốc trong tủy xương đỏ được gọi là nguyên bào huyết cầu tạo ra tất cả các yếu tố hình thành trong máu. Nếu một nguyên bào huyết cầu cam kết trở thành một tế bào được gọi là nguyên bào sinh dục, nó sẽ phát triển thành một tế bào hồng cầu mới.

Quá trình hình thành hồng cầu từ nguyên bào huyết cầu mất khoảng 2 ngày. Cơ thể tạo ra khoảng hai triệu tế bào hồng cầu mỗi giây.

4. Các thành phần của máu?

Máu bao gồm các thành phần chính: Các tế bào máu và huyết tương. 

Các tế bào bao gồm: Hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Hồng cầu: Chiếm khoảng 96% các huyết sắc tố không nhân và các bào quan. Hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển khí oxy từ phổi đến các mô và nhận lại khí cacbonic từ các mô trở lại phổi để thải bỏ. Hồng cầu trung bình có vòng đời là 120 ngày. Hồng cầu già sẽ bị tiêu hủy ở lách và gan. Tủy xương có nhiệm vụ sinh các hồng cầu mới để thay thế, duy trì lượng hồng cầu đã mất trong cơ thể.

Bạch cầu: chỉ chiếm khoảng 3% nhưng đây là một phần quan trọng của hệ miễn dịch có nhiệm vụ tiêu diệt các tác nhân gây nhiễm trùng và phát động đáp ứng miễn dịch của cơ thể. Bạch cầu cũng được sinh ra tại tủy xương như hồng cầu. Ngoài lưu hành trong máu, có một lượng khá lớn bạch cầu cư trú tại các mô của cơ thể để làm nhiệm vụ bảo vệ.

Tiểu cầu: chỉ chiếm khoảng 1% và có trách nhiệm trong quá trình đông máu. Tiểu cầu tham gia rất sớm vào việc hình thành nút tiểu cầu, bước khởi đầu của quá trình hình thành cục máu đông trong chấn thương mạch máu nhỏ. Ngoài ra, tiểu cầu còn làm cho thành mạch mềm mại, dẻo dai nhờ chức năng tiểu cầu làm trẻ hóa tế bào nội mạc. Vòng đời của tiểu cầu khoảng 7 – 10 ngày. Cũng giống như hồng cầu và bạch cầu, tủy xương là nơi sinh ra tiểu cầu.

Huyết tương: là phần dung dịch, có màu vàng, thành phần chủ yếu là nước; ngoài ra còn còn có thành phần khác như: Đạm, mỡ, đường, vitamin, muối khoáng, các men…

Huyết tương có thể thay đổi thường xuyên theo tình trạng sinh lý trong cơ thể, ví dụ sau bữa ăn huyết tương có màu đục và trở nên trong, màu vàng chanh sau khi ăn vài giờ. Nếu đơn vị máu có huyết tương “đục” sẽ không được sử dụng vì có thể gây sốc, gây dị ứng cho người bệnh.

5. Vai trò của máu

Máu chiếm tới ⅓ cơ thể của con người và có vai trò vô cùng quan trọng:

Giúp điều hòa hoạt động tuần hoàn, duy trì huyết áp.

Máu đóng vai trò cung cấp oxy đến các cơ quan để sản xuất năng lượng cho toàn bộ cơ thể.

Giúp đào thải CO2 qua phổi, đào thải nước – cặn bã qua đường nước tiểu, vận chuyển các chất về gan để tổng hợp chất mới và khử độc, đào thải qua mồ hôi, tiêu hủy tế bào già qua lách và tổ chức bên võng.

Làm nhiệm vụ cung cấp nguyên liệu cho tạo dựng cơ thể.

Bảo vệ cơ thể, chống nhiễm trùng bằng cơ chế miễn dịch đặc hiệu và không đặc hiệu.

Cầm máu bằng cơ chế đông máu.

6. Nhóm máu là gì?

Máu con người không chỉ có một loại mà sẽ chia làm nhiều nhóm dựa theo các kháng nguyên riêng biệt của hồng cầu.  Hiện nay khoa học phát hiện có khoảng trên 30 hệ nhóm máu khác nhau, nhưng hệ nhóm máu ABO và Rh(D) là cực kỳ quan trọng do có tính sinh miễn dịch cực mạnh.

Khi truyền các nhóm máu vào, kháng thể của người nhận có thể phá hủy máu (kháng nguyên trên hồng cầu người cho) gây tác hại cho cơ thể; do đó cần phải phân loại nhóm máu và truyền máu phù hợp theo nguyên tắc an toàn miễn dịch truyền máu, đó là không truyền máu có kháng nguyên tương ứng với kháng thể có ở người nhận.

Qua bài viết trên, chúng tôi hy vọng các bạn sẽ có thể trang bị thêm cho mình những kiến thức cơ bản về máu.

>> Xem thêm về các loại nhóm máu và những thông tin quan trọng về yếu tố Rhesus.

Đăng ký nhận thông tin mới nhất qua Email