Đau dạ dày hay còn gọi là đau dạ dày – một trong những căn bệnh khá phổ biến liên quan đến hệ tiêu hóa, chiếm tỷ lệ cao nhất hiện nay. Bệnh này không chỉ gây khó chịu, làm ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn dẫn tới viêm dạ dày mãn tính và các biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời và điều trị đúng cách. Vậy đau dạ dày là gì và các dấu hiệu nhận biết của chứng đau dạ dày ra sao?

Ngày nay, y học hiện đại phát triển nên bệnh đau dạ dày có thể hoàn toàn được chữa khỏi. Do vậy bệnh nhân không nên lo lắng quá mức khiến tình trạng bệnh càng trầm trọng hơn. Người bị đau dạ dày nên dùng các loại thực phẩm có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày, giúp cho việc chữa lành các vết loét hoặc có thể chọn các thực phẩm có khả năng giúp giảm tiết acid.

Ngoài ra nên bổ sung thêm các vitamin và các khoáng chất để cải thiện sức khỏe. Wiki FCarePlus mong muốn chia sẻ cùng bạn những thông tin hữu ích sau đây về căn bệnh đau dạ dày thường gặp này. Hãy cùng tham khảo nhé!

Đau dạ dày và Dấu hiệu của bệnh là gì?

Đau dạ dày là dấu hiệu cho biết dạ dày nói riêng và hệ tiêu hóa nói chung đang gặp vấn đề không ổn. Khi dạ dày bị tổn thương sẽ dẫn đến những cơn đau khó chịu, âm ỉ. Người bị đau dạ dày thường có triệu chứng ban đầu là chứng, đau vùng thượng vị, khó tiêu, ợ hơi, chướng hơi, đầy bụng.

Hiện tượng đau dạ dày chủ yếu là do viêm loét dạ dày gây nên. Những người có thói quen thức khuya, sử dụng rượu bia, ăn đồ cay nóng, ăn uống không điều độ có nguy cơ cao mắc đau dạ dày.

Những dấu hiệu của bệnh đau dạ dày như sau:

  • Đau bụng khu vực phía trên rốn đến phía dưới các xương sườn. Những cơn đau diễn ra sau khi ăn 1 – 2 tiếng, một số trường hợp bị đau dạ dày còn xuất hiện vào ban đêm.
  • Thường đau nhiều khi bụng đói và sẽ giảm sau khi ăn thức ăn hoặc sử dụng thuốc giúp trung hòa axit có trong dạ dày.
  • Đau dạ dày còn xuất hiện triệu chứng nôn hoặc buồn nôn, đặc biệt là vào buổi sáng lúc đánh răng.
  • Người bị đau dạ dày thường ăn không tiêu, hay ợ chua vào buổi sáng hoặc sau khi ăn từ 1 -2 giờ đồng hồ.
  • Cảm thấy chán ăn, cơ thể mỏi mệt.
  • Do stress có thể làm đau dạ dày nặng thêm.

Chức năng sinh lý của dạ dày hoạt động ra sao?

Để hiểu rõ hơn về căn bệnh đau dạ dày, trước hết bạn cần nắm rõ chức năng sinh lý của dạ dày hoạt động như thế nào. Cụ thể, dạ dày có 4 chức năng chính như sau:

Chức năng vận động: trương lực dạ dày, áp lực trong lòng dạ dày khoảng 8–10 cm H2O, có áp lực là nhờ sự co thường xuyên của lớp cơ dạ dày. Khi dạ dày đầy, trương lực giảm đi chút ít, khi dạ dày với trương lực tăng lên, tăng lên cao nhất khi dạ dày rỗng.

Nhu động của dạ dày: khi thức ăn vào dạ dày thì 5-10 phút sau dạ dày mới có nhu động, nhu động bắt đầu từ phần giữa của thân dạ dày, càng đến gần tâm vị nhu động càng mạnh và sâu. Cứ 10-15 giây có 1 sóng nhu động. Kết quả co bóp của dạ dày là nhào trộn thức ăn với dịch vị, nghiền nhỏ thức ăn và tống xuống ruột.

Chức năng bài tiết: mỗi ngày dạ dày bài tiết 1-1,5 lít dịch vị, protein của huyết tương (đặc biệt là albumin, globulin miễn dịch), các enzym pepsinozen và pepsin, glycoprotein, yếu tố nội sinh (glycoprotein chứa ít glucid) và axit.

Chức năng tiêu hóa: HCl có tác dụng hoạt hoá các men tiêu hoá, điều chỉnh đóng mở môn vị và kích thích bài tiết dịch tụy. Chất nhầy có nhiệm vụ bảo vệ niêm mạc khỏi sự tấn công của chính dịch vị.

Pepsinogen với sự có mặt của HCl sẽ phân chia protein thành các Polypeptid và làm đông sữa. Yếu tố nội sinh có tác dụng làm hấp thu vitamin B12. Dạ dày cũng sản xuất Secretin, một nội tiết tố kích thích bài tiết dịch tụy.

Các loại thực phẩm tốt cho người đau dạ dày

Bệnh đau dạ dày có liên quan tới chế độ ăn uống. Do đó, người bị đau dạ dày không được ăn uống tùy tiện nếu không bệnh sẽ càng nặng hơn. 

Vì thế, bạn có thể hoàn toàn loại bỏ hoặc cải thiện các triệu chứng khó chịu của căn bệnh này bằng cách tuân thủ các quy tắc cơ bản trong chế độ ăn uống của mình. Vậy nên ăn gì và kiêng ăn gì để không bị các cơn đau bao tử quấy rầy?

1. Cơm trắng

Nếu dạ dày của bạn có vấn đề, các thực phẩm giàu chất xơ như gạo, bánh mì nướng, hoặc khoai tây luộc sẽ giúp cải thiện tình hình.

Các thực phẩm này còn giúp giảm bớt hiện tượng tiêu chảy vì chúng hấp thụ chất lỏng trong dạ dày và tiêu thụ lượng chất xơ cần thiết đào thải ra ngoài.

2. Bánh mì nướng

Bánh mì nướng có khả năng tạo thêm các chất axit trong dạ dày, điều đó sẽ khiến bạn cảm thấy dễ chịu và nó cũng không chứa quá nhiều chất béo.

Tuy vậy, có một lưu ý nhỏ là bạn phải tránh xa bơ và mứt cho tới khi dạ dày của bạn làm việc tốt hơn.

3. Ăn các loại Canh – Soup

Những người bị đau hoặc viêm loét dạ dày hãy thường xuyên nấu các loại canh/soup. Nguyên nhân là do thức ăn đã được nấu chín, sẽ không gây ra áp lực với hệ tiêu hóa đồng thời giảm thiểu chất béo sẽ hấp thụ vào cơ thể.

4. Gừng tốt cho người đau dạ dày

Một nghiên cứu thành công của Đại học Illinois Chicago, ngoài công dụng hỗ trợ tiêu hóa, hô hấp, tim mạch, nước chiết gừng còn có tác dụng ngăn cản sự phát triển của vi khuẩn HP (Helicobacter Pylori) – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nên bệnh đau dạ dày.

Gừng rất tốt cho dạ dày nên việc bổ sung gừng vào thực đơn hàng ngày chẳng hạn như: uống trà gừng, ăn kẹo gừng hoặc ăn trực tiếp một vài lát gừng tươi ..….. sẽ giúp bạn cải thiện chức năng tiêu hóa một cách hiệu quả. Gừng như một phương thuốc đơn giản nhất để điều trị tình trạng đau dạ dày, đầy hơi, khó tiêu.

Gừng có tác dụng điều chỉnh tín hiệu hệ thống thần kinh trong dạ dày và tăng tốc độ tiêu hóa dạ dày, do đó làm giảm buồn nôn và nôn. Nếu bạn bị đau dạ dày thì nên dùng gừng thường xuyên sẽ rất tốt trong việc chữa các triệu chứng do bệnh đau dạ dày gây ra. Tuy nhiên, đừng quá lạm dụng và tuyệt đối tránh dùng gừng khi đói.

5. Thực phẩm thô các loại

Theo lời khuyên của các chuyên gia, ăn nhiều thực phẩm thô thay thế cho thực phẩm đã tinh lọc là giải pháp quan trọng trong chế độ dinh dưỡng đối với người bị rối loạn tiêu hóa, các chứng bệnh về đau dạ dày.

Thực phẩm thô hay là các loại hạt toàn phần như: gạo lứt, bắp, nếp lức hay các loại đậu…; một số loại hạt có chứa chất béo như: mè, hạt điều hay hạt bí còn nguyên lớp màng ngoài của hạt…

Trong thành phần của thực phẩm thô có chứa rất nhiều các chất xơ, sinh tố và các chất khoáng, những sinh tố nhóm B rất cần thiết cho nhu cầu chuyển hóa của các chất và tiêu hóa thức ăn.

Hơn nữa, thực phẩm thô có chứa rất nhiều chất có khả năng chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ lớp màng tế bào của thành trong của dạ dày.

6. Chuối – Tốt cho người đau dạ dày

Vì sao nói chuối là lựa chọn hàng đầu có tác dụng tốt cho người đau dạ dày? Chuối là thực phẩm hàng đầu thân thiết với dạ dày, bởi chuối có khả năng trung hòa hàm lượng axit vượt ngưỡng cho phép trong dịch dạ dày và giảm nguy cơ viêm tấy, sưng phồng đường ruột.

Theo Phó Giáo sư Robynne Chutkan, Khoa Hệ tiêu hóa thuộc Bệnh viện, Đại học Georgetown (Washington, Mỹ) cho biết Chuối rất giàu thành phần kali giúp giảm huyết áp, khống chế lượng natri gây tăng huyết áp và làm tổn hại mạch máu.

Đặc biệt, chất pectin tìm thấy trong chuối là dạng chất xơ hòa tan có lợi với người bị rối loạn tiêu hóa, mắc các chứng táo bón và tiêu chảy.

7. Qu

Bên cạnh chuối thì quả bơ cũng là nguồn cung cấp kali và chất xơ dồi dào. Do đó, nếu không rõ đang bị đau dạ dày nên ăn hoa quả gì, bạn hãy mạnh dạn chọn loại trái cây “thân thiện” với dạ dày này nhé.

Theo các chuyên gia, thường xuyên ăn bơ không chỉ giúp xoa dịu các cơn đau dạ dày mà còn tạo tác động tích cực đến quá trình nhu động ruột tự nhiên. 

Bạn có thể chế biến bơ thành nhiều món ngon để thưởng thức như: Sinh tố bơ, Bơ dầm với sữa hoặc đường, Salad bơ….

8. Táo – Giúp bôi trơn hệ tiêu hóa

Nguồn pectin dồi dào (một loại sợi thiên nhiên, có tính hòa tan, giãn nở khi gặp nước) chứa ở lớp ngoài vỏ táo có thể thúc đẩy sự hoạt động của dạ dày và đường ruột, giúp cho quá trình bài tiết thuận lợi hơn, cũng rất hữu ích với người bị táo bón. 

Để tránh hệ tiêu hóa phải làm việc quá tải khi chống chọi với các cơn đau dạ dày, bạn có thể làm thành sinh tố hoặc các món mứt táo mà bạn yêu thích. 

Ngoài ra, táo còn là loại trái cây có tác dụng dùng để bôi trơn hệ tiêu hóa, và giảm các triệu chứng tiêu chảy, đồng thời loại trái cây này sẽ cung cấp kali, calci cho cơ thể.   

9. Đu đủ – Giúp xoa dịu cơn đau dạ dày

Đu đủ cũng là một loại quả thân thiện với dạ dày. Ăn đu đủ thường xuyên kích thích hệ tiêu hóa, giảm bớt các triệu chứng khó tiêu hoặc điều trị táo bón hiệu quả.

Enzyme papain và Chymopapain trong đu đủ giúp xoa dịu cơn đau dạ dày bằng cách thúc đẩy sản sinh các acidic lành mạnh.

10. Nước dừa – Giúp giảm đau dạ dày

Nước dừa là loại nước được xếp hạng thứ 2 trong nhóm các chất lỏng tinh khiết chỉ đứng sau nước tinh khiết. 

Nước dừa chứa nhiều các chất điện phân, Canxi, Kali, Magie…và các chất khoáng tốt cho cơ thể, giúp giảm các vấn đề về tiết niệu và tiêu diệt các vi khuẩn đường ruột.

11. Trà thảo dược

Các loại trà thảo dược (không chứa caffeine – một loại chất có thể thúc đẩy việc tạo acid trong cơ thể) giúp điều hòa hệ thống tiêu hóa, ngăn các chứng khó chịu, đầy bụng.

Lưu ý khi bạn sử dụng các loại trà bạc hà, vì chúng làm cơ vòng thực quản dưới co giãn, cho phép các acid vào trong dạ dày, gây ra chứng ợ hơi.

Các loại trà thảo dược chiết xuất từ hoa cúc được các bác sĩ và chuyên gia khuyên dùng vì nó sẽ có tác dụng giúp cải thiện tình trạng viêm nhiễm trong dạ dày. 

Hoa cúc (một loại thảo dược có hoa nhỏ màu trắng) – một phương thuốc dùng nhiều trong Đông y cho vấn đề về đường ruột, bao gồm khó tiêu, tiêu chảy, buồn nôn và nôn.

Nếu bạn không bị đau dạ dày thì bạn vẫn có thể sử dụng hàng ngày dưới dạng một loại trà uống cũng rất tốt cho sức khỏe.

12. Trà xanh

Chất catechin trong trà xanh là một hợp chất chống oxy hóa có thể giúp chống viêm dạ dày. Bên cạnh đó, catechin có tác dụng điều chỉnh sự gia tăng tỷ lệ chủng vi khuẩn do sử dụng kháng sinh.

Người bị đau dạ dày cũng như có các vấn đề về đường tiêu hóa cần lưu ý không được uống nước trà quá đặc, tránh uống khi đói bụng gây hiện tượng cồn ruột, đau bụng.

13. Sữa chua – Giúp cải thiện chức năng tiêu hóa

Sữa chua là nguồn cung cấp rất nhiều Probiotic, vốn chịu trách nhiệm nhiều hoạt động trong ruột như: sản sinh lactase, tiêu diệt các vi khuẩn gây hại và cải thiện chức năng tiêu hóa.

Men vi sinh có trong sữa chua phụ trách nhiều hoạt động trong ruột, như sản sinh lactase, tiêu diệt các vi khuẩn gây hại và cải thiện chức năng tiêu hóa.

Trong sữa chua có thành phần giúp tăng lượng vi sinh tốt bên trong thành ruột của bạn, hỗ trợ hệ tiêu hóa và giảm bớt triệu chứng khó chịu trong bụng.

Các sản phẩm sữa chua nguyên chất, ít đường hoặc không đường sẽ tốt cho dạ dày hơn các sản phẩm sữa chua nhiều hương liệu và bổ sung nhiều thành phần khác.

14. Tỏi

Tỏi là một trong các loại thực phẩm kháng khuẩn tốt, giúp tránh nhiễm trùng vi khuẩn HP – Helicobacter Pylori, hỗ trợ cho tiêu hóa tốt.

Tuy nhiên, người đau dạ dày cũng không nên ăn quá nhiều tỏi. Tỏi có chứa fructan – hợp chất gây ra nhiều vấn đề cho đường ruột và dạ dày, không ăn quá 1.5g mỗi ngày có thể khiến niêm mạc dạ dày bị tổn thương, các triệu chứng ợ nóng, đầy hơi, cồn cào trở nên trầm trọng.

15. Thực phẩm vitamin A, B, D, K, acid folic, canxi, sắt, kẽm, magie

Những thực phẩm này có nhiều trong ngũ cốc, rau củ màu đỏ và xanh đậm, cần được tăng cường trong khẩu phần để cải thiện tình trạng thiếu hụt vitamin, các khoáng chất do tiêu hóa hấp thụ kém trong bệnh lý dạ dày – tá tràng.

Chế độ ăn đúng cách cho người đau dạ dày

Đối với những người bị đau dạ dày, chế độ ăn uống cũng quan trọng không kém việc điều trị bằng thuốc và ảnh hưởng rất lớn đối với họ. Người bị đau dạ dày cần tuân thủ một số quy tắc ăn uống như sau:

  • Nên uống nước vào mỗi buổi sáng sau khi ngủ dậy và trước bữa ăn khoảng 1 tiếng.
  • Ăn uống điều độ: Ăn đúng giờ, không bỏ bữa, không nhịn ăn sáng và nhịn đói đi ngủ. Đặc biệt, sau bữa ăn bạn không nên lao động hay chạy nhảy ngay sẽ khiến dạ dày không được nghỉ ngơi dẫn đến đau dạ dày.
  • Ăn vừa đủ – Nên chia nhỏ các bữa ăn trong một ngày: Người bị đau dạ dày không nên ăn quá no, nhất là ăn no sau 8 giờ tối và trước khi đi ngủ có thể gây đầy bụng, khó tiêu, ậm ạch, gây mất ngủ, hoặc cũng không nên để quá đói rồi mới ăn.

    Bởi vì khi ăn quá no sẽ làm cho dạ dày phồng căng, và sinh ra nhiều loại axit có hại, dễ gây đau. Tốt nhất nên chia nhỏ bữa ăn và ăn một lượng vừa đủ nếu không sẽ ảnh hưởng xấu tới hoạt động của bộ máy tiêu hóa.
  • Đồ ăn nên thái nhỏ, nhớ nấu chín kỹ, mềm sẽ làm giảm áp lực hoạt động của chức năng tiêu hóa. Luộc, hấp hay om kỹ thức ăn sẽ giúp cho người đau dạ dày dễ tiêu hóa và dễ hấp thu hơn các món xào, rán.
  • Ăn chậm, nhai kỹ: Thói quen này giúp thức ăn được nghiền nát, enzyme tiêu hóa cũng được tiết ra nhiều hơn, giảm gánh nặng cho dạ dày. Ăn chậm và nhai kỹ để giúp gia tăng sự bài tiết của nước bọt điều đó giúp trung hòa tính axit trong dạ dày. Tránh việc ăn một lần quá no điều đó sẽ khiến dạ dày căng cứng gây ra việc tiết nhiều acid.
  • Nên dùng thức ăn ấm khoảng 40-50 độ C giúp cho việc tiêu hóa cũng như hấp thu tốt hơn. Đồ ăn quá lạnh hay quá nóng đều sẽ làm dạ dày co bóp mạnh hơn có ảnh hưởng xấu tới dạ dày.
  • Bổ sung vitamin C: Bổ sung một lượng vitamin C vừa đủ giúp tăng cường sức đề kháng cho dạ dày, giảm các tác nhân gây viêm nhiễm. 

Người bị đau dạ dày nên hạn chế những gì?

Bên cạnh việc sử dụng những thực phẩm tốt cho bao tử thì người bị đau dạ dày cũng cần kiêng cử và hạn chế một số lưu ý sau:

  • Kiêng các loại thực phẩm chua (dấm, mẻ, dưa cải muối,…) Thực phẩm giàu axit như: Trái cây chua (quất, chanh, cam, quýt, xoài, khế…)
  • Hạn chế ăn muối: Các loại thực phẩm lên men như mắm, cá khô, cá/thịt ướp, dưa muối, cà muối… gây áp lực lên dạ dày trong việc tiêu hóa thức ăn. Một số loại đồ muối có chứa nitric có khả năng gây ung thư, do vậy không nên ăn quá nhiều.
  • Hạn chế đồ đông lạnh: Những món ăn này kích thích mạnh niêm mạc dạ dày, gây viêm dạ dày và tiêu chảy. Không nên ăn các loại gia vị cay nóng và sử dụng thức ăn có tính axit.
  • Hạn chế ăn những loại thức ăn chế biến sẵn, khó tiêu, và có chứa nhiều muối như là: Chả lụa, hay lạp xưởng, hoặc các loại thịt xông khói, thịt nguội, xúc xích…
  • Hạn chế các loại thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ: Những đồ ăn này khó tiêu hóa, ăn nhiều còn gây các bệnh lý như bệnh tim mạch, thừa cân, béo phì, mỡ máu…
  • Tránh hút thuốc, sử dụng rượu bia, đồ uống có gas, cà phê và chất kích thích: Các loại thực phẩm này kích thích lên niêm mạc dạ dày, gây tăng tiết dịch vị, tăng nguy cơ viêm loét dạ dày.
  • Không uống sữa trong thời gian điều trị thay vào đó nên chọn các loại trà thảo dược, nước lọc.

Bằng cách hạn chế và kiêng cử theo các quy tắc nhất định trong chế độ ăn uống như trên, bạn có thể cải thiện hoặc giảm bớt các triệu chứng đau dạ dày của mình, trong khi các loại thực phẩm chống viêm khác có thể giúp bạn điều trị vấn đề một cách tự nhiên hơn.

Nếu bị viêm dạ dày mạn tính, người bệnh thường bị thiếu dinh dưỡng do tiêu hóa hấp thu kém, không hấp thu được các loại vitamin cần thiết, đặc biệt là vitamin B12 và sắt, chất đạm, dẫn tới thiếu máu.

Chế độ ăn khi đó cần cung cấp đầy đủ năng lượng và chất đạm, đặc biệt cần bổ sung thêm các loại vitamin và muối khoáng như: axít folic, vitamin A, D, K, canxi, sắt, kẽm, magiê giúp ích được cho bạn và gia đình trong việc chăm sóc cũng như cải thiện chứng đau dạ dày hiệu quả.

Lời nhắn từ Wiki FCarePlus

“Sức khỏe là một tài sản quý giá, đừng đợi đến lúc mất đi rồi mới tìm cách khắc phục thì dù có tiêu tốn bao nhiêu sức lực và của cải cũng không thể cứu chữa được. Hãy nhớ rằng bất ổn sức khỏe là do sự mất cân bằng trong cơ thể và số lượng tế bào chết đi quá nhiều.”

Vậy nên, bên cạnh việc việc tìm lời khuyên sức khỏe từ các Bác sĩ, chuyên gia, bạn hãy dành thời gian quan tâm và lắng nghe tế bào cơ thể mình nhiều hơn bằng cách hãy tự hỏi tế bào của mình “Tế bào ơi, bạn cần gì?” Hãy bắt đầu quan tâm đến việc bổ sung những nguồn dinh dưỡng tạo nên tế bào của bạn. Hãy uống nước đúng cách, nghỉ ngơi và luyện tập thể dục đều đặn mỗi ngày các bạn nhé!

Bài viết được tham khảo TẠI ĐÂY!

Đăng ký nhận thông tin mới nhất qua Email

       

KATHY

Một thế giới cảm xúc khác trong từng bài viết nhằm truyền tải những thông tin hữu ích đến từng bạn đọc