Đau bao tử hay đau dạ dày là một bệnh lý phổ biến thường gặp trên thế giới. Theo số liệu thống kê những năm gần đây, số lượng người mắc bệnh đau dạ dày ngày càng có chiều hướng gia tăng. Tỷ lệ người mắc bệnh ở Việt Nam dao động khoảng 7% dân số cả nước. Con số này đang có xu hướng tăng lên 0,2%/năm. Trong đó, đau bao tử thông thường chiếm 60%, tỷ lệ xuất hiện vết loét bao tử khoảng 31%, số còn lại có nguy cơ ung thư dạ dày.

Vì có khá nhiều người chủ quan, không điều trị đến nơi đến chốn dẫn đến trường hợp tổn thương biến chứng thành ung thư dạ dày, bệnh nhân có thể sẽ phải đối mặt với nguy cơ tử vong. Theo thống kê, mỗi năm trên thế giới có tới 800.000 ca tử vong do ung thư dạ dày. Đau bao tử khiến cơ thể người bệnh bị suy nhược, gây khó khăn trong sinh hoạt và ảnh hưởng rất nhiều đến công việc và chất lượng cuộc sống. Người bị đau bao tử (dạ dày) cần được thăm khám và điều trị sớm để tránh các nguy cơ biến chứng về sau. 

Để hiểu thêm về căn bệnh đau bao tử cũng như các nguyên nhân và triệu chứng của bệnh, Wiki FCarePlus sẽ giúp bạn giải đáp các thắc mắc liên quan đến vấn đề này cũng như tham khảo một số phương pháp hữu ích giúp khắc phục chứng đau bao tử nếu như bạn đang gặp phải.

1. Đau bao tử (đau dạ dày) là bệnh gì?

Đau dạ dày hay đau bao tử là tình trạng dạ dày bị tổn thương chủ yếu do viêm loét nói riêng và hệ tiêu hóa nói chung đang gặp vấn đề. Khi dạ dày bị tổn thương sẽ dẫn đến những cơn đau khó chịu, âm ỉ. Khi người bệnh ăn quá no hoặc quá đói đều có thể bị đau bao tử. Những người có thói quen thức khuya, sử dụng rượu bia, ăn đồ cay nóng có nguy cơ dẫn đến đau dạ dày nhiều hơn.

Đau bao tử có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng tới sức khỏe. Nếu người bệnh làm việc quá sức hay cảm thấy căng thẳng thì các cơn đau sẽ xuất hiện. Tâm trạng thất thường của người bệnh cũng khiến cho tình trạng đau bao tử càng tăng lên.

Xét về mặt giới tính, nam giới có tỷ lệ bị đau bao tử cao gấp 4 lần nữ giới, với đối tượng chủ yếu là người trung niên hoặc cao tuổi. Tuy nhiên do thói quen ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh mà bệnh có xu hướng trẻ hóa dần.

2. Nguyên nhân đau bao tử xuất phát từ đâu?

Đau bao tử thường xuất phát từ các nguyên nhân thường dễ mắc phải như: do vi khuẩn HP, thói quen ăn uống, Stress, rượi bia và chất kích thích……

2.1 Vi khuẩn HP – Helicobacter Pylori

Theo các số liệu nghiên cứu cho thấy hiện nay hơn 70% những người mắc bệnh đau bao tử là do mắc phải vi khuẩn Helicobacter Pylori. Vi khuẩn HP này thông qua đường ăn uống sẽ xâm nhập vào cơ thể, chui xuống dạ dày và bám vào thành dạ dày.

Khi xâm nhập vào dạ dày, vi khuẩn HP sẽ phá hủy lớp nhầy che phủ bề mặt dạ dày. Lớp nhầy này có tác dụng bảo vệ niêm mạc bao tử khỏi bị chất acid và các men tấn công. Sau một thời gian nó sẽ gây tổn thương cho thành dạ dày, dẫn đến tình trạng loét, teo và bắt đầu căn bệnh đau bao tử.

2.2 Thói quen ăn uống không lành mạnh

Chế độ ăn uống cũng là một trong những nguyên nhân gây nên các bệnh về đường tiêu hóa. Thói quen ăn uống không lành mạnh sẽ có nguy cơ đau bao tử nhiều hơn, chẳng hạn như: 

  • Ăn không đúng giờ, hay bỏ bữa, ăn đêm nhiều
  • Ăn quá nhanh, nhai không kỹ, ăn thực phẩm không sạch
  • Ăn trước khi đi ngủ, ăn vặt trước bữa ăn, ăn nhiều món chua, cay, nóng…
  • Hoạt động ngay sau khi ăn. Đây chính là một trong những “điều cấm kị” đối với bệnh nhân đau bao tử. Vì 30 phút sau khi ăn là khoảng thời gian mà não bộ đang tập trung để tiêu hóa thức ăn mà bạn nạp vào.

Do vậy, khi bạn làm thêm việc khác, não sẽ phải giải quyết thêm vấn đề. Đồng nghĩa với việc bao tử của bạn hoạt động quá tải, kém hiệu quả, lâu dần sẽ gây ra đau bao tử.

2.3 Stress căng thẳng dẫn đến đau bao tử

Tinh thần căng thẳng, stress quá mức cũng là nguyên nhân dẫn đến chứng đau bao tử. Đối với những bệnh nhân dạ dày, nếu tinh thần luôn trong trạng thái căng thẳng, mệt mỏi sẽ rất dễ gây ra tình trạng co thắt dạ dày, kích thích nhu động ruột làm bệnh đau bao tử ngày càng nặng hơn.

2.4 Ảnh hưởng của thuốc giảm đau

Chứng đau bao tử cũng xuất phát từ việc bạn thường xuyên sử dụng các loại thuốc giảm đau, vì chúng có thể gây hại cho niêm mạc dạ dày. Một số loại thuốc như phenylbutazone, ibuprofen, indomethacin, aspirin đều tạo tác dụng giảm đau thông qua cơ chế ức chế sự tổng hợp Prostaglandin (có vai trò bảo vệ niêm mạc dạ dày).

2.5 Hút thuốc lá gây đau bao t

Hút thuốc lá không chỉ là nguyên nhân gây nên các căn bệnh về phổi mà nó còn liên quan đến bệnh về đường tiêu hóa, nhất là đau dạ dày. Chất độc hại Nicotinecó trong thuốc lá có khả năng thúc đẩy sự bài tiết các acid clohydric và pepsin.

Acid clohydric và Pepsin chính là các nguyên nhân hàng đầu làm mòn niêm mạc dạ dày, ức chế việc tổng hợp các chất bảo vệ và phục hồi niêm mạc khiến dạ dày bị tổn thương. Do đó nguy cơ mắc bệnh đau bao tử của những người hút thuốc lá lâu năm sẽ cao hơn rất nhiều so với người khác.

2.6 Rượu, bia gây đau bao tử

Rượu, bia và các thức uống có cồn, chất kích thích….. được xem là loại thức uống hàng đầu gây nguy hại cho sức khoẻ nói chung và dạ dày nói riêng. Các chất cồn trong rượu bia sẽ khiến lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày bị phá huỷ, dẫn đến việc bị viêm loét, chảy máu dạ dày thậm chí là thủng dạ dày nếu không chữa trị kịp thời.

3. Các triệu chứng đau bao tử điển hình

Thông thường, các triệu chứng đau bao tử thường có những biểu hiện rõ rệt. Tuy nhiên, một số trường hợp lại không xuất hiện những dấu hiệu đặc trưng mà chỉ có những cơn đau bụng âm ỉ. Sau đây là 5 biểu hiện điển hình của bệnh đau bao tử:

3.1 Đau vùng thượng vị

Đây là dấu hiệu thường có ở bệnh đau bao tử. Người bị bệnh tá tràng cũng có biểu hiện này. Người bệnh sẽ cảm thấy đau âm ỉ và tức vùng bụng, đau nóng rát rất khó chịu. Các cơn đau bụng dữ dội không xuất hiện khi bị đau thượng vị.

Vị trí đau dạ dày có thể từ bụng lên ngực hoặc lan ra cả sau lưng; thường xuất hiện trong khoảng từ 1 – 2 tuần khi trong giai đoạn đầu của bệnh và tái đi tái lại. Khi thời tiết thay đổi hoặc giao mùa, cơn đau sẽ lại xuất hiện. Nếu để tình trạng này kéo dài, người bệnh sẽ bị đau triền miên.

Đối với người bị đau dạ dày tá tràng, viêm loét dạ dày tá tràng cơn đau thượng vị thường có liên quan đến bữa ăn và có tính chu kỳ. Đối với những người bị ung thư dạ dày, các cơn đau bụng không có tính chu kỳ mà kéo dài liên miên.

Đối với người bị loét tá tràng, khi đói cơn đau sẽ xuất hiện. Còn với người bị viêm loét dạ dày, khi ăn thức ăn vào sẽ cảm giác đau vùng thượng vị, nhưng khi đói lại không có cảm giác đau.

3.2 Chán ăn, suy nhược cơ thể

Người bị đau bao tử thường có dấu hiệu chán ăn, ăn không ngon, đắng miệng, mất cảm giác mùi vị do chức năng hệ tiêu hóa không ổn định, là một trong những triệu chứng đau bao tử nhẹ điển hình. 

Nguyên nhân của triệu chứng này là do thức ăn được tiêu hóa chậm, sau khi ăn người bệnh cảm giác chướng hơi, đầy bụng, nặng nề ấm ách, không tiêu hoá được và cảm thấy đau thượng vị, bỏng rát vùng thượng vị sau đó lan lên xương ức và gây cảm giác buồn nôn.

3.3 Thường xuyên ợ chua, ợ hơi

Đây là triệu chứng rất quan trọng của bệnh đau bao tử. Ợ chua, ợ hơi hoặc có thể ợ ra chất đắng như mật gây nên sự khó chịu, ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

Nguyên nhân của hiện tượng này là do sự vận động của dạ dày bị rối loạn khiến thức ăn khó tiêu hóa dẫn đến tình trạng bị lên men và sinh ra hơi. Bệnh nhân đau bao tử sẽ thường xuyên ợ hơi, ợ chua và kèm theo các dấu hiệu đau thượng vị.

Người bệnh sẽ cảm thấy vị đắng hoặc chua khi thức ăn hoặc hơi lên tận trên họng nhưng chỉ lên nửa chừng, lúc này bệnh nhân sẽ cảm thấy đau ở vùng ức mũi hoặc sau xương ức.

3.4 Cảm giác buồn nôn và nôn

Buồn nôn hoặc nôn là biểu hiện của bệnh lý như viêm dạ dày cấp, viêm loét dạ dày, xuất huyết dạ dày hay có thể là ung thư dạ dày. Đây là hiện tượng các thức ăn trong dạ dày không tiêu hóa được, bị đẩy ra ngoài qua đường miệng.

Khi người bệnh nôn nhiều sẽ kéo theo các hệ lụy như rách niêm mạc thực quản tác động nghiêm trọng đến sức khỏe. Bên cạnh đó nôn nhiều khiến cho tình trạng mất nước và điện giải trong dịch dạ dày xảy ra. Nặng hơn có thể là tình trạng hạ huyết áp, trụy tim mạch. Người bệnh bị sút cân nhanh dẫn đến thiếu máu, phù nề…

3.5 Xuất huyết đường tiêu hóa

Khi người đau bao tử có các dấu hiệu bị xuất huyết tiêu hoá như: nôn ra máu tươi hoặc máu đen, máu trong phân có màu đỏ tươi hoặc màu đen. Người bệnh sẽ cảm thấy choáng váng, hoa mắt, tụt huyết áp khi trong tình trạng mất máu cấp.

Đây rất có thể là biểu hiện của các bệnh lý như: viêm dạ dày cấp do dùng thuốc, dạ dày tá tràng bị loét, tĩnh mạch thực quản bị vỡ do bệnh gan…. nghiêm trọng hơn là bị ung thư dạ dày.

Nguyên nhân của hiện tượng này là do máu thoát ra khỏi thành mạch và chảy vào lòng ống tiêu hóa. Dấu hiệu này rất nguy hiểm, nó có thể đe dọa tới tính mạng của người bệnh trong thời gian rất ngắn nếu không được chữa trị kịp thời. Vì vậy khi thấy dấu hiệu này cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế để được điều trị kịp thời.

Khi thấy có bất kỳ dấu hiệu nào trong các dấu hiệu trên, người bệnh cần đến bệnh viện để được thăm khám, chẩn đoán bệnh và điều trị bệnh kịp thời tránh các biến chứng nguy hiểm về sau.

4. Những lưu ý dành cho người đau bao tử

Đau bao tử có thể hoàn toàn phòng ngừa nếu như bạn tuân thủ theo một số nguyên tắc để chăm sóc sức khoẻ của bản thân như:

Không lạm dụng quá nhiều thuốc Tây: Hãy dùng thuốc theo chỉ định của bạn sĩ, không dùng quá liều hoặc lạm dụng thuốc giảm đau liên tục.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý: Ăn uống hợp vệ sinh là khâu quan trọng nhất, bạn nên ăn nhiều rau xanh, trái cây mọng, uống nhiều nước lọc. Tránh các thức ăn kích thích niêm mạc dạ dày như rượu, bia, nước ngọt có ga, các loại thức ăn quá chua cay như: canh chua, dưa muối, cà muối, cam, chanh, dứa, khế, sấu…

Các loại thực phẩm nên dùng: trứng, sữa, gạo nếp, … Uống sữa với chế độ hợp lí sẽ có tác dụng tốt đối với người đau bao tử.

Bên cạnh đó, bạn cũng không nên ăn quá no hoặc để bụng quá đói, hãy chia nhỏ khẩu phần ăn để giảm tải áp lực cho dạ dày. Hạn chế ăn các món nướng, chiên rán, các đồ ăn nhanh để phòng bệnh ung thư dạ dày. 

Hạn chế những thói quen xấu: Để phòng tránh bệnh đau bao tử, hãy nhai kỹ thức ăn trước khi nuốt, hạn chế vừa ăn vừa xem phim, lướt điện thoại… Tuyệt đối không nằm ngủ, chạy nhảy ngay sau khi ăn no.

Giữ đầu óc luôn thoải mái: Để phòng tránh bị đau bao tử, bạn cần sắp xếp công việc và thời gian nghỉ ngơi cho phù hợp để tránh stress quá mức. Nếu cảm thấy quá mệt mỏi, hãy dành thời gian thư giãn, đi bộ, hít thở không khí trong lành hoặc ngồi thiền, tập yoga để giải tỏa căng thẳng.

5. Các bài thuốc trị đau bao tử bằng Củ Nghệ

Nghệ vàng có chất Curcumin làm tăng co bóp túi mật, do đó có tác dụng trợ tiêu hóa nhưng không làm tăng tiết acid dịch vị dạ dày, điều này có ý nghĩa quan trọng đối với người bệnh viêm loét dạ dày, tá tràng.

Dân gian coi nghệ là vị thuốc có tác dụng hàn gắn vết thương nên thường bôi lên các mụn nhọt sắp khỏi để mau liền miệng, lên da non và không để lại sẹo. Dùng nghệ với liều lượng từ 1 đến 6g dưới dạng bột nghệ hoặc thuốc sắc để chữa bệnh đau bao tử, chữa bệnh vàng da, phụ nữ sinh xong bị đau bụng là rất tốt.

5.1 Chữa đau bao tử bằng nghệ, mật ong với 2 cách

Dùng nghệ vàng kết hợp với mật ong chữa đau bao tử là bí quyết của ông bà ta từ rất xa xưa. Nghệ & mật ong từ lâu đã được biết đến với công dụng chữa bệnh đau bao tử rất tốt.

Nghệ vàng: có tác dụng chống loét dạ dày, giảm tiết dịch vị và nhờ tinh dầu nghệ có tính kiềm nên giúp làm giảm độ acid của dịch vị. Nghệ vàng còn có tác dụng chống viêm và làm lành vết loét nên dân gian hay dùng chung với mật ong để chữa loét dạ dày do thừa dịch vị.

Mật ong: trong y học cổ truyền vừa làm thuốc bổ dưỡng vừa có tác dụng kháng khuẩn. Mật ong chứa đường glucoza, đường hoa quả… và rất nhiều các loại vitamin như: B1, B2, B6, E,….Mật ong cũng làm giảm tiết axit có tác dụng làm êm dịu tránh kích ứng ở dạ dày, giảm các triệu chứng đau bao tử.

Những vitamin trong mật ong kích thích sự trao đổi chất. Kali và magie kích thích ăn ngon miệng, tăng hàm lượng axit hữu cơ và cải thiện sự tiêu hóa, những hạt phấn hoa trong mật ong tăng cường khả năng miễn dịch.

Cách 1: Nước nghệ, mật ong trị đau bao tử

  • Dùng nghệ củ đập dập lấy nước rồi pha với mật ong để uống hoặc xay nghệ thành bột
  • Pha với tỷ lệ 12g bột nghệ/6g mật ong để dùng ngày 3 lần trước bữa ăn chính.

Cách 2: Làm nghệ, mật ong dạng viên

  • 120gr bột nghệ tươi ( có thể nhiều hơn nếu muốn làm nhiều)
  • 60g mật ong ( có thể nhiều hơn nhưng vẫn đảm bảo theo tỷ lệ 2 phần nghệ/1 mật ong)
  • 1 lọ thủy tinh hoặc lọ nhựa có nắp kín
  • Trộn đều hỗn hợp bột nghệ và mật ong
  • Se thành các viên nhỏ sao cho mỗi viên khoảng 5gr ( 35 – 40 viên)
  • Cho các viên nghệ mật ong vào trong lọ bảo quản ngăn mát tủ lạnh hoặc nơi khô ráo thoáng mát

Cách sử dụng viên nghệ mật ong: Với người đau bao tử nặng dùng liên tục khoảng 40 ngày. Mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 3 viên (có thể dùng lâu hơn với người thích ứng thuốc kém hoặc bệnh quá nặng).
Trường hợp người đau bao tử nhẹ mới chớm bệnh: Sử dụng liên tục 5-10 ngày, mỗi ngày 9 viên chia 3 bữa.
Lưu ý khi sử dụng không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi vì giai đoạn này trẻ kỵ không nên dùng mật ong.

5.2 Trị đau bao tử bằng nghệ vàng, sắn dây, chuối hột

Nghệ vàng, còn gọi là khương hoàng, uất kim. Sắn dây còn gọi là cát căn, cam cát căn. Quả chuối hột, chọn chuối chát, xanh, non. Chuẩn bị liều lượng các nguyên liệu bằng nhau. 

Cách thực hiện:

  • Kết hợp 3 nguyên liệu: nghệ vàng, sắn dây, chuối hột, rửa sạch, thái mỏng phơi khô, sao dòn, tán bột mịn trộn đều, cất nơi khô ráo.
  • Nếu không có củ sắn dây thì dùng bột sắn dây thay thế, nghiền mịn trộn đều với các vị trên.
  • Trước 3 bữa ăn, lấy 1 cái cốc sạch cho vào 150 ml nước sôi để nguội.
  • Cho 3 muỗng cà phê (15g) bột thuốc và 1 thìa cà phê mật ong (10cc) khuấy cho thuốc tan đều.
  • Sau khi ăn xong thì uống cốc thuốc này, trước khi uống nước.
  • Uống 3 lần/ ngày (Sáng – trưa – tối) sau 3 bữa ăn.

6. Đau bao tử và các bài thuốc dân gian khác

Ngoài cách dùng Nghệ vàng để trị chứng đau bao tử, bạn cũng có thể sử dụng các loại dược liệu thiên nhiên khác cũng không kém phần hiệu quả. Cùng tham khảo thêm một số bài thuốc dân gian sau đây nhé.

6.1 Trị đau bao tử bằng củ gừng

Củ gừng chứa các thành phần kháng viêm tự nhiên và có tác dụng chống oxy hóa. Các cách dùng củ gừng để chữa chứng đau bao tử như sau:

  • Dùng một lát gừng tươi sẽ giúp bạn dễ chịu hơn khi bị đau bao tử hay co thắt dạ dày.
  • Bạn có thể thêm một vài lát gừng thái nhỏ vào tách trà uống vào buổi sáng hoặc tối, sẽ hạn chế được cơn đau bao tử trong vòng 2 – 3 ngày.
  • Dùng 1 muỗng nước cốt gừng tươi, 1 muỗng nước chanh, 1 muỗng mật ong trộn đều và uống đều đặn vào buổi sáng mỗi ngày.

6.2 Chữa đau bao tử bằng cam thảo

Cam thảo có khả năng kích thích sự phòng thủ của cơ thể để ngăn chặn sự hình thành các vết loét. Cam thảo còn có tính kiềm giúp trung hòa axit dạ dày hiệu quả. Do đó, nếu bạn muốn chữa cơn đau bao tử của mình, tốt nhất nên ăn hoặc uống cam thảo khoảng 20 – 30 phút trước bữa ăn, vì lúc đó cam thảo sẽ hoạt động như một lớp màng trong dạ dày, giúp bảo vệ dạ dày của bạn.

6.3 Dùng nha đam (lô hội) 

Nhựa của cây nha đam có tác dụng kích thích tiêu hóa, nhuận tràng, tẩy xổ, chữa chứng táo bón, ức chế men pepsin và axit hydrochloric gây viêm loét dạ dày không tiết ra. Bạn có thể áp dụng phương pháp trị đau bao tử này bằng cách gọt vỏ, lấy lớp thịt của nha đam đun sôi trong nước rồi uống mỗi ngày.

6.4 Trà hoa cúc dịu cơn đau bao tử

Trà hoa cúc có tác dụng làm giảm căng thẳng lo âu, giúp tinh thần thư thái hơn, từ đó hạn chế axit được tiết ra bởi dạ dày do căng thẳng, stress… Axit dư thừa cũng là nguyên nhân chủ yếu gây nên bệnh đau bao tử. Uống trà hoa cúc cùng với một lát chanh sẽ giúp làm dịu cơn đau dạ dày của bạn hiệu quả.

Bệnh đau bao tử có thể được chữa khỏi nếu phát hiện kịp thời và được chữa trị đúng cách. Khi đã hiểu rõ những nguyên nhân gây ra chứng đau dạ dày như trên, tốt nhất bạn nên điều chỉnh lại thói quen hàng ngày để phòng tránh và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. Đặc biệt bạn nên giữ ấm cho vùng bụng tránh để nhiễm lạnh sẽ khiến cho chức năng của dạ dày bị kém đi, đặc biệt là vào mùa đông. 

Wiki FCarePlus khuyên bạn hãy giữ cho mình một tâm lý thoải mái vui vẻ, một tinh thần lạc quan, ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý. Như thế không chỉ giúp bạn thuyên giảm bệnh đau bao tử mà còn ngăn ngừa được nguy cơ mắc nhiều bệnh lý khác. Hãy biết cách trân quý sức khoẻ của mình cũng như cách bạn đang mỉm cười với cuộc sống!

Bài viết được tham khảo TẠI ĐÂY!

Đăng ký nhận thông tin mới nhất qua Email

       

KATHY

Một thế giới cảm xúc khác trong từng bài viết nhằm truyền tải những thông tin hữu ích đến từng bạn đọc