Đái tháo đường hay còn gọi là bệnh tiểu đường được xem là kẻ giết người thầm lặng vì những biến chứng tiểu đường khó lường có tỷ lệ tử vong cực kỳ cao, được xem là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất hiện nay. Bệnh tiểu đường được bắt đầu với tình trạng rối loạn chuyển hóa đường, khiến đường máu tăng cao nhưng người bệnh lại không sử dụng được lượng đường này.

Để đủ năng lượng hoạt động, cơ thể buộc phải sử dụng thay thế năng lượng từ đường (glucose) bằng năng lượng từ chất đạm, chất béo. Quá trình thay đổi này kéo theo hàng loạt các rối loạn chuyển hóa khác và nơi bị tổn hại nặng nề nhất là mạch máu và thần kinh.

Bạn có biết rằng biến chứng tiểu đường sẽ dẫn đến hệ lụy cuối cùng là các cơ quan trong cơ thể bị nuôi dưỡng kém và sinh biến chứng trên tim, thận, mắt, thần kinh, ngoài da và các cơ quan nội tạng khác. Vậy các biến chứng tiểu đường là gì, các dạng biến chứng của bệnh tiểu đường như thế nào? Triệu chứng để nhận biết bản thân có nguy cơ mắc phải bệnh này là gì? Cùng Wiki FCarePlus đi tìm lời giải đáp qua những thông tin sau đây các bạn nhé!

Các biến chứng tiểu đường là gì?

Các biến chứng tiểu đường được chia thành hai loại, đó là: Biến chứng tiểu đường cấp tính và Biến chứng tiểu đường mãn tính.

Biến chứng tiểu đường cấp tính: có thể xảy ra đột ngột trong thời gian ngắn, có thể dẫn đến hôn mê hoặc tử vong nếu như không được cứu chữa kịp thời. 

Biến chứng tiểu đường mãn tính: có thể dẫn đến rối loạn tiêu hóa và tăng lượng đường huyết, lâu dần có thể gây tổn thương đến cơ thể.

1. Biến chứng tiểu đường ở võng mạc mắt

Bệnh tiểu đường có thể gây nên những biến chứng nguy hiểm ở nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả mắt. Theo thống kê của Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ, 90% người bệnh tiểu đường trên 10 năm sẽ phải đối mặt với biến chứng tiểu đường ở võng mạc và trong số đó 59% có thể bị mù lòa. 

Võng mạc mắt là một lớp mô mỏng nằm sâu trong đáy mắt. Trên bề mặt của võng mạc tập trung toàn bộ các mạch máu nhỏ (vi mạch) nuôi dưỡng mắt và các dây thần kinh thị giác. Đường trong máu tăng cao sẽ làm hư hại các mạch máu và thần kinh này.

Biến chứng tiểu đường ở mắt sẽ khiến người bệnh bị đau tức trong hốc mắt, mỏi và mờ mắt, xuất hiện nhiều đốm đen lởn vởn trước mắt, nhìn mọi vật không sắc nét. Nặng hơn là xuất huyết trong mắt, gây bong võng mạc mắt và mù vĩnh viễn. Các biến chứng tiểu đường ở mắt có thể kể đến như: cườm nước (glaucoma), cườm khô (đục thủy tinh thể) và bệnh võng mạc tiểu đường. Bệnh võng mạc tiểu đường là biến chứng tiểu đường về mắt thường gặp nhất.

Bệnh võng mạc tiểu đường là biến chứng tiểu đường gây mù mắt phổ biến nhất, thường không có triệu chứng và chỉ phát hiện khi mà thị giác bị ảnh hưởng.

2. Biến chứng tiểu đường bàn chân

Các biến chứng tiểu đường ở chân có thể kể đến như: chai cứng chân, các vấn đề về da, loét chân, tuần hoàn máu đến chân kém, đoạn chi. Biến chứng bàn chân là hậu quả của nhiều biến chứng phối hợp: thần kinh ngoại biên, mạch máu và nhiễm trùng.

Người bệnh bị giảm cảm giác ở chân nên khó phát hiện vết thương. Cộng thêm hệ miễn dịch suy giảm và mạch máu bị tổn hại khiến vết thương rất lâu lành.

Các chuyên gia cảnh báo: ở người tiểu đường, chỉ một vết xước nhỏ cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng, loét, hoại tử và đoạn chi. Ổn định đường huyết và chăm sóc bàn chân mỗi ngày có thể giảm biến chứng này. 

3. Biến chứng tiểu đường ở da

Biến chứng tiểu đường ở da xảy ra phổ biến ở bệnh nhân tiểu đường. Theo thống kê, cứ ba người mắc bệnh tiểu đường thì có một người gặp các vấn đề về da. Các biến chứng về da của bệnh tiểu đường xuất hiện sớm trước khi bệnh được chẩn đoán. 

Các tổn thương về da sẽ xuất hiện nhiều hơn sau khi bị chấn thương hoặc khi có sự rò rỉ nhỏ các sản phẩm máu từ mạch máu vào da hoặc do những thay đổi trong các mạch máu nhỏ nuôi da.

Biến chứng tiểu đường ở da ban đầu là các mảng da nhiều màu (từ hồng đến đỏ hoặc nâu nhạt đến nâu sẫm). Các mảng da thường bị tróc nhẹ, có hình tròn hoặc hình bầu dục, một thời gian dài có thể bị lõm nhẹ. Đối với nhiều người bị tiểu đường những mảng da có thể trông giống bị đồi mồi.

4. Biến chứng tiểu đường đến xương khớp

Theo kết quả nghiên cứu, trên 50% bệnh nhân tiểu đường bị viêm khớp và tỉ lệ càng cao khi độ tuổi tăng lên. Bệnh tiểu đường là tác nhân thúc đẩy các bệnh về xương khớp xuất hiện và tiến triển nhanh.

Các triệu chứng ban đầu của biến chứng này thường bị bỏ qua dẫn đến khi phát hiện thì bệnh đã nặng nên càng khó điều trị. Một số biến chứng tiểu đường đến xương khớp có thể kể đến như: viêm, đau khớp vai, hạn chế vận động ở bàn tay; hội chứng ống cổ tay, cổ chân; loãng xương. 

Những người bệnh tiểu đường thường có xương giòn và dễ gãy. Ở những người có thể lực yếu hoặc hay bị suy giảm thị lực, hạ đường huyết thì rất dễ bị ngã khi đi lại, do đó nguy cơ gãy xương rất cao.

Những biến chứng tiểu đường đến xương khớp làm ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt và thẩm mỹ của người bệnh. Mặc dù vậy những biến chứng này có thể được cải thiện nếu như được điều trị kịp thời.

5. Biến chứng tim mạch tiểu đường

Biến chứng tim mạch là một trong những biến chứng tiểu đường nguy hiểm nhất. Bệnh tiểu đường có khả năng gây nên những tổn thương sớm cho tế bào nội mạc và gây rối loạn chức năng của chúng. 

Biến chứng tim mạch thường tiến triển âm thầm, đến khi có triệu chứng (đau thắt ngực, khó thở, mệt mỏi, hồi hộp…) thì bệnh đã nặng. Có đến 65% trường hợp tử vong do nhồi máu cơ tim, đột quỵ não ở người tiểu đường lâu năm xuất phát từ nguyên nhân này. 

Hiệp hội Đái tháo đường Thế giới khuyến cáo: “Việc điều trị sớm biến chứng tim mạch ở người bệnh tiểu đường quan trọng như giảm đường huyết”.

6. Biến chứng thần kinh tiểu đường

Biến chứng thần kinh là một trong những biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường. Tại thời điểm chẩn đoán đã có 50% người bệnh tiểu đường tuýp 2 bị biến chứng thần kinh. Trong đó bao gồm cả biến chứng thần kinh ngoại biên (tê bì chân tay, nóng rát, kiến bò trên da…) và biến chứng thần kinh tự chủ (nhịp tim nhanh khi nghỉ, bị táo bón, tiêu chảy đan xen…).

Ở những trường hợp người bệnh có các triệu chứng đều nhẹ, nên thường chủ quan vì vậy mà bệnh tiểu đường đau thần kinh có thể bị đau, vô hiệu hóa và thậm chí gây tử vong. Biến chứng thần kinh tiểu đường làm tăng nguy cơ tàn phế do gây biến dạng bàn chân (bàn chân charcot), loét chi và hoại tử chi.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, cùng với việc ổn định đường huyết, sử dụng Alpha lipoic acid kết hợp với một số hoạt chất sinh học từ tự nhiên có khả năng cải thiện hiệu quả biến chứng thần kinh ở giai đoạn sớm.

7. Biến chứng thận đái tháo đường

Biến chứng tiểu đường ở thận là khái niệm mô tả các vấn đề về thận gây ra bởi căn bệnh tiểu đường. Biến chứng tiểu đường ở thận có thể xuất hiện ngay tại thời điểm chẩn đoán tiểu đường tuýp 2 hoặc sau 10 năm mắc bệnh tiểu đường tuýp 1. Do thận có vai trò lọc máu và loại bỏ các chất thải trong cơ thể ra bên ngoài theo đường nước tiểu.

Ở những người bệnh tiểu đường, lượng đường trong máu cao nên khi đào thải ra cùng nước tiểu sẽ làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong các Nephron – đơn vị lọc máu với nhiệm vụ điều hòa, nước, muối, urê, photpho và các khoáng chất, làm chúng bị mất dần khả năng lọc.

Nếu không điều trị tốt sau một thời gian, protein bị rò rỉ qua thận vào nước tiểu làm cho chức năng của thận bị suy giảm, chỉ sau khoảng 5 – 10 năm, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn suy thận nặng, sau cùng dẫn đến thận bị mất chức năng hoàn toàn, có thể đe dọa đến tính mạng người bệnh đái tháo đường.

Trong giai đoạn đầu, bệnh thận đái tháo đường thường khó nhận biết. Nhưng nếu thấy cơ thể mệt mỏi, ngứa, tiểu đêm nhiều, nước tiểu sủi bọt có mùi hôi hoặc màu vàng đậm, cần sớm làm xét nghiệm nước tiểu tìm vi đạm niệu (microalbumin) để xác định có biến chứng thận hay không.

8. Biến chứng tiểu đường tăng huyết áp

Tăng huyết áp và tiểu đường có mối liên hệ với nhau, tiểu đường có thể dẫn đến hiện tượng tăng huyết áp và ngược lại tăng huyết áp góp phần làm tăng mức độ nặng của bệnh tiểu đường. Có thể gọi tăng huyết áp là biến chứng tiểu đường.

Biến chứng tiểu đường tăng huyết áp là một sát thủ thầm lặng vì nó xuất hiện mà không có triệu chứng. Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mạch máu như tai biến mạch máu não, bệnh mạch vành, tắc mạch chi, bệnh lý thần kinh…

Người bệnh tiểu đường tuýp 1 hay tuýp 2 khi bị tăng huyết áp thì tình trạng bệnh đều xấu đi rõ rệt, tỷ lệ bệnh mạch vành và đột quỵ sẽ cao hơn (gấp 2-3 lần) so với người không bị tiểu đường.

9. Biến chứng gan do tiểu đường

Bệnh tiểu đường có thể là nguyên nhân gây ra những bất thường ở gan. Vì gan là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều tiết chuyển hóa carbon hydrat. Bệnh tiểu đường có tác động làm gia tăng nguy cơ viêm gan nhiễm mỡ, nguy cơ phát triển thành xơ gan. 

Tiểu đường biến chứng gan (xơ gan ở những người bị tiểu đường) là một trong những nguy cơ gây tử vong cao nhất. Ở những bệnh nhân bị gan mãn tính, được điều trị bằng corticosteroids, interferon hoặc kháng virus đều có nguy cơ bệnh tiểu đường.

10. Biến chứng phổi do tiểu đường

Tiểu đường biến chứng phổi thường gặp như bệnh viêm phổi, lao phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Tiểu đường biến chứng vào phổi có thể dựa vào hai nguyên nhân:

Đường huyết tăng giảm thất thường hoặc tăng cao đều sẽ sản sinh ra nhiều chất thải, làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng phổi, vì vậy mà làm cho chức năng của phổi bị suy giảm.

Những người bị tiểu đường thường bị suy giảm hệ thống miễn dịch. Vì vậy mà khả năng miễn dịch, bảo vệ cơ thể tránh các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài bị suy giảm. Những biểu hiện như cảm cúm, cảm lạnh thể hiện sự suy giảm hệ thống miễn dịch ở người bệnh tiểu đường.

Ngoài ra béo phì, bệnh thần kinh, tim mạch cũng làm ảnh hưởng đến sức đề kháng của cơ thể, tạo điều kiện cho bệnh lý ở phổi phát triển.

11. Biến chứng tiểu đường ở răng

Một số biến chứng tiểu đường ở răng có thể kể đến như: sâu răng, bệnh viêm nướu răng, bệnh nha chu. Bệnh tiểu đường có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm ở răng, có ảnh hưởng xấu đến kiểm soát đường huyết.

Sâu răng: Ăn thức ăn chứa nhiều tinh bột và đường chính là tác nhân gây nên lỗ thủng trên răng, làm tổn thương lớp men răng, là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sâu răng sinh sôi, phát triển.

Bệnh viêm nướu răng: Các mảng bám và cao răng không được loại bỏ, theo thời gian dẫn đến viêm nướu răng (kích thích nướu răng, làm cho nó dễ sưng và chảy máu).

Bệnh nha chu: Nha chu có thể gây ra tụt lợi, tiêu xương răng, mất răng vĩnh viễn, nguy hiểm hơn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ. Bệnh tiểu đường có thể dẫn đến biến chứng nha chu và ngược lại nha chu cũng khiến cho việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.

Bài viết được tham khảo TẠI ĐÂY!

Đăng ký nhận thông tin mới nhất qua Email

       

KATHY

Một thế giới cảm xúc khác trong từng bài viết nhằm truyền tải những thông tin hữu ích đến từng bạn đọc